نورپردازیِ پنهان: 5 راه برای نورپردازیِ یک ساختمان به طرزی ظریف

 

نورپردازی، چه با دقت طراحی شود، چه به کارکردش تقلیل داده شود، می‌تواند عاملی تعیین‌کننده برای کیفیتِ یک فضا باشد و چگونگیِ ادراک شدنش و سکنی گزیدن در آن توسطِ کاربر را تحت تاثیر قرار دهد.اگرچه چیزی مستقل از بیشترِ عناصرِ معمارانه تلقی شده است، اما نورپردازی اغلب به دیوارها، سقف و کف‌ها نفوذ می‌کند؛ در عینِ حال نورپردازی جز در زمانی که کاربر به تابشِ آن نیاز دارد، تقریباَ به طورِ کامل ناپدید می‌شود. چگونه می‌توان سازه‌ای را به شکلی ظریف نورپردازی کرد، در حالیکه همزمان جوّی تحت تاثیر قرار دهنده حولِ آن ایجاد نمود؟  

نورپردازیِ توکار [۱]

با ایجادِ حفره‌هایی ظریف درونِ دیوارهای ساختمان‌ها، نور درونِ آن بازمی‌تابد و کاملاَ با بدنه همگن می‌شود. این برشِ درخشان می‌تواند  طول و عرضی متنوع داشته باشد و بر روی سطوح اثراتِ نوریِ متفاوتی بگذارد.

 

نورهای عقب‌رفته در دیوار

نورهای عقب‌رفته در دیوار

نورهای خطّی

این سیستم نمودِ طول فضا را افزایش می‌دهد و بر آن تاکید می‌کند. مستمراَ آن را نورپردازی می‌کند یا با سازماندهیِ عرضی‌اش به شکلی تقریبی آن ناحیه را تقسیم‌بندی می‌کند. به علاوه، می‌تواند به شکلی نامحسوس کاربران را در حرکتشان راهنمایی کند.

 

دیوارِ عقب‌رفته، نورِ میله‌ایِ ممتد

دیوارِ عقب‌رفته، نورِ میله‌ایِ ممتد

رگه‌های نور

منبع نورهای عقب‌رفته از چشم پنهان مانده‌اند تا بر عناصر معمارانه یا چشم‌اندازی تاکید کنند؛ چه داخلِ خانه و چه بیرونِ آن. همانند موردِ پیش، این نوع نیز می‌تواند در شب به عنوانِ راهنما عمل کند.

 

نورهای کار شده داخلِ زمین

نورهای کار شده داخلِ زمین

نقطه‌های روشن

مانند سیستمِ پیشین نقطه‌های روشن هم جنبه‌های مشابهی را فراهم می‌آورند و دیوارهای متمایز [۲]، کف‌ها  یا سقف‌ها را شکل می‌دهند. این منابعِ نوری از آهنِ ضدّ زنگ [۳] ساخته شده است تا در برابرِ شرایط آب و هوایی در بیرون از خانه مقاومت داشته باشد.

 

نورهای در طولِ یک مسیر

نورهای در طولِ یک مسیر

عناصرِ برسازنده‌ی درخشان [۴]

این «آجرِ نورانیِ» نوآورانه، نما را از درون آن نورپردازی می‌کند. عناصرِ برسازنده‌ی درخشان داخلِ یک دیوار کار می‌شوند و مانند آجرِ سنتی به نظر می‌رسند. آنها می‌توانند در میانه یا گوشه‌ی یک سازه واقع شوند و همچنین داخل، بالا یا روی دیوارهای منحنی قرار بگیرند.

 

نورهای آجرمانندِ عقب‌رفته داخلِ دیوار

نورهای آجرمانندِ عقب‌رفته داخلِ دیوار

 

منبع: arch daily

مرتبط: برای نورپردازی نما چه نکاتی را باید مد نظر داشت؟ بخشِ اول، بخشِ دوم  ، چگونه نورپردازیِ مناسبی انجام دهیم تا دفترِ کارِ خانگی‌ای کارکردی و برازنده داشته باشیم، بخشِ اول و بخشِ دوم

[۱] Built-in Lightning

[۲] accent walls

[۳] Stainless steel

[۴] Luminous Constructive Elements

نور پردازی

نور پردازی بخش بسیار مهمی از طراحی است چرا که تمام آنچه در نیمی از زمان-شب ها-دیده میشود وابسته به نحوه نور پردازی ساختمان خواهد بود.

عموما نور پردازی ساختمان به دو بخش نورپردازی های داخلی و نور پردازی های داخل ساختمان تقسیم می شوند.

برای نورپردازی نما چه نکاتی را باید مد نظر داشت؟

بخش دوم

نورپردازی یکنواخت یا رشته‌های نوری جدا جدا

اگر می‌خواهید دیواره‌ی بیرونی را یکسان و یکنواخت نورپردازی کنید، معمولا نورافکن باید در فاصله‌ای دورتر از  دیوار قرار بگیرد. البته این نکته همیشه کاربرد ندارد و همانطور که در قسمت اول گفته شد، اگر فاصله کمتر باشد پرتوهای نوریِ جدا جدا راحتتر روی دیوار قابل مشاهده‌اند.  تصویر زیر دیواری به ارتفاع ۲ متر و عرض ۵ متر را نمایش می‌دهد که به صورت یکسانی با ۴ نورافکن LED نورپردازی شده است. هر کدام از این نورافکن‌ها با زاویه‌ی ◦۴۰ نسبت به دیوار قرار گرفته‌اند و ۹ وات قدرت دارند. برای رسیدن به نورپردازی یکنواخت  دیوار ، این نورافکن‌ها باید در فاصله ۲٫۵ متری دیوار قرار داده شوند. فاصله‌ای حدود ۱٫۲۵ متری بین نورافکن‌ها برقرار شده است.   با این کار به طور متوسط LX40  شار نوری بر متر مربع ((Lux  برای کل دیوار شما ایجاد می‌شود. این مقدار برای نورپردازی اتمسفری  کاملا کافی است. حتی استفاده از لامپ‌هایی با قدرت کم هم می‌تواند همین نتیجه را برای شما داشته باشد. در تصویر ذیل نورافکن‌ها در فاصله‌ای قرار داده شده‌اند که پرتوهای نوریِ جدا جدا روی دیوار ظاهر نشوند.

نورپرداز یکنواخت

نورپردازی یکنواخت

نورپردازی غیریکنواخت دیوار

اگر ترجیح می‌دهید پرتوهای نوریِ جدا جدا روی دیوار نمایش داده شوند، فاصله‌های متفاوت باید لحاظ شوند. نورافکن‌ها را نزدیکتر به دیوار و دورتر از یکدیگر قرار دهید. با لامپهای  LED این کار آسانتر از دیگر انواع  منبع‌های نوری اتفاق می‌افتد. لامپ LED  پرتوهای نوریِ قویا متمرکز  و تعریف‌شده‌ای دارد که این موضوع سبب می‌شود که تضاد نور و سایه روی دیوار به سرعت تشکیل شود .لامپ‌های  CFL  چون نور غیرمتمرکزی دارند، بیشتر مناسب  نورپردازی یکنواخت هستند.

نورپردازی غیریکنواخت

نورپردازی غیریکنواخت دیوار

فرض کنید برای  مثال قبلی ( دیواری با ۲ متر ارتفاع و ۵ متر عرض) نورپردازی غیریکنواخت می‌خواهیم، سطوح منفرد نوری باید قابل رویت باشند.( تصیر بالا) اکنون همان چهار نورافکن را با فاصله‌ای حدود ۰٫۵ متر از دیوار  و حفظ همان فاصله‌ی قبلی میان یکدیگر (۱٫۲۵ متر) قرار می‌دهیم. اگر نورافکن‌ها را دورتر از هم قرار دهید، نتیجه‌یحاصله- یعنی سطوح نوری منفرد- سریعتر بدست می‌آید. در آخر، زاویه‌ی تابش کمی تغییر می‌کند. تصویر ذیل پرتوهای بیضوی انداخته شده روی دیوار را به شما نشان می‌دهد.متوسط شار بر متر مربع روی تمام دیوار همان حدود  ۴۰LX می‌ماند، اما اکنون تضاد میان نور و سایه بسیار شدیدتر از قبل است.  تفاوت شار بر متر مربع (Lux) بین نقطه‌ای که شیداَ به آن نور می‌تابد( مرکز پرتو) و نقطه‌ای که کممترین نور به آن تابانده می‌شود( حاشیه‌ی پرتو نوری) بسیار بیشتر از حالت  یکنواخت است.

نورپردازی غیریکنواخت

نورپردازی غیریکنواخت

حالا نکاتی که در نورپردازی دیوارهای بیرونی تعیین‌کننده‌اند را یادآوری می‌کنیم. بسته به نوعی که انتخاب می‌کنید، فاصله از دیوار، فاصله‌ی نورافکن‌ها از یکدیگر، زاویه‌ی تابش، قدرت لامپ مصرفی و نوع  منبع نوری را باید طراحی کنید. هر انتخابی تاثیرات خودش را دارد. اگر از نورافکن‌های قابل حمل استفاده می‌کنید، می‌توانید حالات مختلف را با آزمون و خطا تجریه کنید تا نمای بیرونی جذاب مورد نظرتان را پیدا کنید.

 

منبع:   dmlights

مرتبط: برای نورپردازی‌نما چه نکاتی را باید مد نظر داشت؟ بخش اول

برای نورپردازی نما چه نکاتی را باید مد نظر داشت؟

نورپردازی نما – بخش اول

نورپردازی بیرونی همراه با  طراحی داخلی به جنبه‌ی زیبایی ساختمان شما می‌افزاید. فلودلایت‌ها و  نورافکن‌هایی که روی دیوارهای بیرونی می‌تابند، جوّ فوق‌العاده‌ای دور و بر ساختمان شما درست می‌کنند. با تغییر فاصله‌ی نورافکن‌ها از دیوار مورد نظر و از یکدیگر نتایج حاصله متفاوت خواهند بود. آیا شما دیواری میخواهید که به صورت متمرکز و یکنواخت  نورپردازی شده باشد یا رشته‌های جدا جدای نور را بر روی آن  ترجیح می‌دهید؟  در ادامه راهنمای جمع و جوری برای به دست آوردن بهترین نتایج در نورپردازی با تنظیم فاصله، زاویه‌ی تابش، شدت نور لامپ‌ها و … را مشاهده می‌کنید:

فلودلایت چیست؟

فلودلایت‌ها نورافکن‌های هدایت‌شونده هستند که بر روی پایه‌جعبه یا گیره پیچی یا تیر زمینی( ground spike)   برای اهداف مختلف ثابت می‌شوند. از اینها تیر زمینی‌ها یا گیره پیچی‌ها به آسانی قابل جابجایی‌اند تا بتوانید نورپردازی بیرونی‌تان را تنظیم نمایید. نصب بر روی پایه‌ جعبه و تیر زمینی ( ground spike) رایج‌تر هستند. بیشتر نورافکن‌ها قابل نصب روی گیره‌پیچی نیستند. بنابراین فلودلایت‌ها را می‌توان نورافکن‌هایی تیر- پایه‌ای (spike-mounted) که نوری متمرکز و هدایت‌شونده ( اغلب با کمک رفلکتورهای اضافی) ارائه می‌دهند، دانست.

 

انواع نصب فلودلایت‌ها

انواع نصب فلودلایت‌ها

نورهای نقطه‌ایِ زمینی هم از گزینه‌های شما هستند

به غیر از فلودلایت‌ها نورهای نقطه‌ایِ زمینی هم برای نورپردازی بسیار مناسبند. یک مزیت این نورها در مقایسه با فلودلایت‌ها این است که می‌توانند هر زمانی رانده و جابجا شوند. جز این، آن‌ها در طول روز( که نیازی بهشان نیست) زیاد در چشم نیستند.

عیب  این نوع نورها آن است که وقتی نصب شوند، نورافکن‌شان دیگر قابل جابجایی نیست و در مقابل نورافکن‌های نصب‌شده روی تیر زمینی و گیره‌پیچی بسیار راحتتر جابجا می‌شوند.  

فاصله بین دیوارها و نورافکن‌ها باید چقدر باشد؟

اگر می‌خواهید نمای بیرونی ساختمانتان را برجسته نشان دهید، ابتدا باید ببینید میخواهید نورافکن‌ها را چقدر دورتر از دیوار قرار دهید. فاصله‌ی بین نورافکن‌ها و دیوار بر روی نور و سایه‌ای که ایجاد می‌شود، موثر است و تمام این‌ها برای ساختن جوّ دور و بر ساختمان شما تعیین‌کننده‌اند. نتایج بهینه با انتخاب زاویه تابش مناسب با توجه به فاصله از دیوار وسطحی که نورپردازی می‌شود حاصل می‌شوند. قرار دادن یک نورافکن با زاویه و فاصله زیاد نسبت به دیوار ایده‌آل نیست، زیرا می‌تواند عمده‌ی نور تابانده شده را هدر دهد. اگر فاصله زیاد بود، باید زاویه‌ی تابش کم شود تا ناحیه‌ی بیشتری نورپردازی شود. بنابراین همانطور که در تصویر زیر نمایش داده شده است، بین فاصله تا دیوار و مقدار زاویه‌ی تابش رابطه‌ی معکوس وجود دارد.

نسبت معکوس زاویه و فاصله

نسبت معکوس زاویه و فاصله

فاصله‌‌ی کوتاه برای برجسته‌سازی سطح دیوار

اگر نورافکن مشخصی را نزدیک به دیوار قرار دادید، سطح دیوار بسیار برجسته خواهد شد. تمام شیارها و خلل و فرج‌های دیوار به وسیله‌ی تضاد نور و سایه به چشم خواهند آمد.  در فواصل کمتر، رشته‌‌های جدا جدای نور در بیشتر موارد قابل رویت‌اند.

فواصل بیشتر برای نورپردازی یکنواخت

اگر نورافکن‌های یکسانی را دور از دیوار قرار دهید، منطقا  سطح دیوار شما کمتر برجسته‌سازی خواهد شد فاصله‌ی بیشتر همچنین این اطمینان را ایجاد می‌کند که رشته‌های جدا جدای نور کمتر در معرض دید خواهند بود.  این موضوع در تصویر ذیل نمایش داده شده است:

نسبت عکس فاصله و برجسته شدن سطح نما

نسبت عکس فاصله و برجسته شدن سطح نما

 

منبع:   dmlights